آب یا شیر؛ کدام‌یک بدن را بهتر آبرسانی می‌کند؟
برای رفع تشنگی معمولاً اولین انتخاب ما یک لیوان آب است؛ اما آیا شیر هم می‌تواند به اندازه آب یا حتی بهتر از آن، مایعات مورد نیاز بدن را تأمین کند؟ برخی پژوهش‌ها نشان می‌دهند که شیر در شرایط خاص می‌تواند به حفظ مایعات در بدن کمک کند. بااین‌حال، این یافته به معنای برتری قطعی شیر بر آب برای آبرسانی روزانه نیست.
آب همچنان یکی از بهترین انتخاب‌ها برای رفع تشنگی روزمره است؛ زیرا بدون کالری و قند، نیاز بدن به مایعات را تأمین می‌کند. در مقابل، شیر علاوه بر آب، حاوی پروتئین، کربوهیدرات، کلسیم و مواد معدنی است و می‌تواند بخشی از نیازهای تغذیه‌ای بدن را نیز پوشش دهد.
بنابراین، برای انتخاب بین شیر و آب باید به شرایط توجه کرد. میزان فعالیت بدنی، شدت تعریق، وضعیت سلامت، نیازهای تغذیه‌ای و تحمل بدن نسبت به شیر، همگی در این تصمیم نقش دارند.
چرا شیر ممکن است آب بدن را برای مدت بیشتری حفظ کند؟
تفاوت اصلی شیر و آب فقط در میزان مایعاتی نیست که وارد بدن می‌کنند؛ ترکیبات هر نوشیدنی نیز می‌تواند بر سرعت تخلیه معده، جذب مایعات و دفع آن‌ها از طریق ادرار اثر بگذارد. شیر ترکیبی از آب، پروتئین، چربی، کربوهیدرات و الکترولیت‌هاست. این ترکیبات ممکن است باعث شوند بدن پس از مصرف شیر، در کوتاه‌مدت مایعات بیشتری را حفظ کند.
نقش پروتئین، چربی و کربوهیدرات شیر در آبرسانی
شیر حاوی پروتئین، لاکتوز یا قند طبیعی شیر و مقادیر متفاوتی از چربی است. این ترکیبات می‌توانند بر تخلیه معده و نحوه پردازش نوشیدنی در دستگاه گوارش تأثیر بگذارند. در نتیجه، آب موجود در شیر ممکن است با سرعت متفاوتی نسبت به آب ساده در اختیار بدن قرار بگیرد.
البته آهسته‌تر بودن تخلیه معده به‌تنهایی به معنای آبرسانی بهتر نیست. اثر نهایی به ترکیب نوشیدنی، مقدار مصرف و شرایط فرد بستگی دارد. همچنین، وجود پروتئین و کربوهیدرات در شیر از نظر تغذیه‌ای اهمیت دارد، اما برای رفع تشنگی معمولی، نوشیدن آب همچنان انتخابی ساده و مناسب است.
الکترولیت‌های شیر؛ سدیم و پتاسیم چه نقشی دارند؟
الکترولیت‌ها مواد معدنی‌ای هستند که در تنظیم تعادل مایعات، عملکرد اعصاب و انقباض عضلات نقش دارند. سدیم و پتاسیم از مهم‌ترین این مواد به شمار می‌روند. بدن هنگام تعریق مقداری آب و الکترولیت از دست می‌دهد و میزان این اتلاف به شدت فعالیت، مدت ورزش و دمای محیط بستگی دارد.
شیر حاوی پتاسیم و مقداری سدیم است و می‌تواند در کنار مایعات، بخشی از مواد معدنی مورد نیاز بدن را تأمین کند. این ویژگی به‌ویژه در شرایطی که فرد پس از فعالیت بدنی به دریافت مایعات و مواد مغذی نیاز دارد، قابل توجه است.
بااین‌حال، بعد از هر فعالیت ورزشی به نوشیدنی الکترولیتی یا شیر نیاز نیست. پس از پیاده‌روی سبک یا فعالیت روزمره، معمولاً نوشیدن آب و خوردن وعده‌های غذایی معمول برای بسیاری از افراد کافی است.
شاخص آبرسانی نوشیدنی‌ها (BHI) چیست و چه محدودیت‌هایی دارد؟
شاخص آبرسانی نوشیدنی‌ها یا Beverage Hydration Index (BHI) معیاری پژوهشی برای مقایسه میزان دفع ادرار پس از مصرف نوشیدنی‌های مختلف در یک بازه زمانی مشخص است. این شاخص کمک می‌کند بررسی شود که آیا یک نوشیدنی در شرایط آزمایش، نسبت به آب باعث حفظ بیشتر مایعات در بدن می‌شود یا خیر.
در پژوهشی که در سال ۲۰۱۶ در مجله علمی American Journal of Clinical Nutrition منتشر شد، پژوهشگران پاسخ بدن به ۱۳ نوشیدنی مختلف را بررسی کردند. در این مطالعه، ۷۲ مرد سالم در شرایط کنترل‌شده، یک لیتر از نوشیدنی تعیین‌شده را مصرف کردند و میزان ادرار آن‌ها طی چهار ساعت اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که پس از مصرف شیر پرچرب و شیر بدون چربی، میزان ادرار تجمعی کمتر از آب بود.
این یافته نشان می‌دهد شیر می‌تواند در کوتاه‌مدت به حفظ مایعات کمک کند؛ اما محدودیت‌های مهمی وجود دارد. شرکت‌کنندگان این پژوهش مردان بودند، حجم مصرفی نوشیدنی‌ها زیاد بود و نتایج به یک بازه زمانی مشخص مربوط می‌شد. بنابراین، نمی‌توان نتیجه گرفت که همه افراد باید برای آبرسانی روزانه به‌جای آب شیر بنوشند یا شیر در تمام شرایط عملکرد بهتری دارد.
آیا نوشیدن شیر بعد از ورزش بهتر از آب است؟
پاسخ به این سؤال به نوع و شدت ورزش بستگی دارد. بدن بعد از فعالیت بدنی ممکن است به جبران مایعات ازدست‌رفته و دریافت مواد مغذی برای ترمیم و بازسازی عضلات نیاز داشته باشد. شیر می‌تواند هر دو نیاز را تا حدی پوشش دهد؛ اما میزان ضرورت آن با توجه به نوع فعالیت متفاوت است.
شیر چگونه به تأمین مایعات و ریکاوری عضلات کمک می‌کند؟
شیر علاوه بر آب، پروتئین باکیفیت و کربوهیدرات دارد. پروتئین به ترمیم و ساخت پروتئین‌های عضلانی کمک می‌کند و کربوهیدرات نیز در بازسازی ذخایر گلیکوژن عضلات نقش دارد. به همین دلیل، شیر می‌تواند پس از تمرین‌های طولانی یا فعالیت‌های ورزشی سنگین، گزینه‌ای مفید در کنار برنامه غذایی ورزشکار باشد.
بااین‌حال، نباید نقش تغذیه‌ای شیر را با ضرورت مصرف آن اشتباه گرفت. اگر پس از ورزش یک وعده غذایی متعادل مصرف می‌کنید و آب کافی می‌نوشید، لزوماً به شیر به‌عنوان نوشیدنی ریکاوری نیاز ندارید. تخم‌مرغ، حبوبات، گوشت، ماست و سایر منابع پروتئینی نیز می‌توانند در تأمین مواد مغذی مورد نیاز بدن نقش داشته باشند.
شیر معمولی یا شیرکاکائو بعد از تمرین؟
شیرکاکائو به دلیل داشتن پروتئین و کربوهیدرات می‌تواند پس از برخی تمرین‌های سنگین گزینه‌ای برای تأمین انرژی و کمک به ریکاوری باشد. کربوهیدرات آن به بازسازی ذخایر گلیکوژن کمک می‌کند و پروتئین شیر نیز برای ترمیم عضلات مفید است.
بااین‌حال، میزان قند افزوده در شیرکاکائوهای مختلف متفاوت است. برخی محصولات حاوی شکر قابل توجهی هستند و ممکن است کالری بیشتری نسبت به شیر ساده داشته باشند. بنابراین، انتخاب آن باید با توجه به شدت تمرین، نیاز انرژی و الگوی غذایی فرد انجام شود.
برای پیاده‌روی سبک یا ورزش کوتاه‌مدت، معمولاً نیازی به نوشیدن شیرکاکائو برای ریکاوری نیست. آب برای جبران مایعات و یک وعده غذایی معمول برای تأمین انرژی و پروتئین می‌تواند کافی باشد.
بعد از پیاده‌روی، چه زمانی آب کافی است و چه زمانی شیر می‌تواند مفید باشد؟
بعد از پیاده‌روی معمولی، به‌ویژه زمانی که هوا معتدل است و تعریق زیادی رخ نداده، نوشیدن آب معمولاً برای جبران مایعات ازدست‌رفته کافی است. اگر پیاده‌روی طولانی بوده، هوا گرم بوده یا فرد تعریق زیادی داشته است، باید به میزان مایعات ازدست‌رفته و نیازهای تغذیه‌ای نیز توجه کند.
شیر در چنین شرایطی می‌تواند انتخاب مکملی مناسبی باشد؛ به‌خصوص اگر فرد علاوه بر تأمین مایعات، به یک میان‌وعده مغذی نیاز داشته باشد. البته اگر تعریق بسیار زیاد بوده یا فعالیت طولانی و سنگین انجام شده است، میزان آب و الکترولیت مورد نیاز باید متناسب با شرایط تعیین شود.
در تجربه شخصی نویسنده این مقاله، پس از یک پیاده‌روی سبک، گاهی احساس تشنگی و کمی گرسنگی هم‌زمان ایجاد شده است. نوشیدن شیر در این شرایط به رفع هر دو احساس کمک کرده است. این تجربه نشان می‌دهد شیر می‌تواند یک میان‌وعده مایع و سیرکننده باشد؛ اما تجربه فردی به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که شیر از آب بهتر بدن را آبرسانی می‌کند.
برای آبرسانی روزانه، آب بهتر است یا شیر؟
برای بیشتر افراد سالم، آب باید نوشیدنی اصلی برای رفع تشنگی روزانه باشد. آب به تأمین مایعات کمک می‌کند، کالری ندارد و مصرف آن راهی ساده برای حفظ تعادل آب بدن است. شیر نیز می‌تواند بخشی از مایعات روزانه را تأمین کند، اما بهتر است آن را علاوه بر ارزش غذایی‌اش در نظر بگیریم، نه جایگزینی کامل برای آب.
برای مثال، فردی که در طول روز پشت میز کار می‌کند، معمولاً می‌تواند با نوشیدن منظم آب و مصرف غذاهای متعادل، نیاز خود به مایعات را تأمین کند. در مقابل، فردی که ورزش می‌کند و پس از تمرین به میان‌وعده‌ای حاوی پروتئین نیاز دارد، می‌تواند شیر را نیز در برنامه غذایی خود قرار دهد.
چه مقدار آب و مایعات در طول روز نیاز داریم؟
نیاز روزانه به مایعات برای همه افراد یکسان نیست. سن، اندازه بدن، میزان فعالیت بدنی، دمای محیط، بارداری و شیردهی، وضعیت سلامت و ترکیب رژیم غذایی بر این نیاز تأثیر می‌گذارند. به همین دلیل، تعیین یک مقدار ثابت برای همه افراد نمی‌تواند در تمام شرایط درست باشد.
علاوه بر آب آشامیدنی، آب موجود در غذاها و سایر نوشیدنی‌ها نیز در تأمین مایعات روزانه سهم دارد. میوه‌ها، سبزیجات، سوپ و برخی غذاهای دیگر می‌توانند به دریافت آب کمک کنند. بااین‌حال، بهتر است آب آشامیدنی در دسترس باشد و مصرف مایعات در طول روز به‌طور منظم انجام شود.
افرادی که بیماری‌های کلیوی یا قلبی دارند یا به دلیل شرایط پزشکی باید مصرف مایعات خود را محدود کنند، لازم است توصیه اختصاصی پزشک را رعایت کنند. توصیه‌های عمومی نوشیدن آب برای این گروه‌ها ممکن است مناسب نباشد.
آیا همه افراد باید روزانه ۸ لیوان آب بنوشند؟
توصیه معروف نوشیدن هشت لیوان آب در روز، یک قانون علمی ثابت برای همه افراد نیست. نیاز بدن به مایعات بر اساس شرایط فردی تغییر می‌کند و بخشی از آب مورد نیاز نیز از غذاها و نوشیدنی‌های دیگر تأمین می‌شود.
در روزهای گرم، هنگام فعالیت بدنی یا در شرایطی که تعریق افزایش می‌یابد، ممکن است به مایعات بیشتری نیاز داشته باشید. در روزهای خنک و کم‌تحرک، نیاز بدن می‌تواند کمتر باشد. بنابراین، بهتر است به شرایط محیطی، احساس تشنگی، الگوی فعالیت و نشانه‌های احتمالی کم‌آبی توجه کنید.
آیا شیر می‌تواند بخشی از نیاز روزانه به مایعات را تأمین کند؟
بله. آب موجود در شیر در تأمین مایعات روزانه سهم دارد. بنابراین، مصرف شیر در کنار آب و سایر نوشیدنی‌های مناسب می‌تواند بخشی از نیاز بدن به مایعات را پوشش دهد. در عین حال، شیر نسبت به آب کالری و مواد مغذی بیشتری دارد و مقدار مصرف آن باید با نیازهای تغذیه‌ای فرد هماهنگ باشد.
اگر به شیر علاقه دارید و آن را به‌خوبی تحمل می‌کنید، مصرف متعادل آن می‌تواند راهی برای دریافت پروتئین، کلسیم و برخی ویتامین‌ها و مواد معدنی باشد. بااین‌حال، برای افزایش مصرف مایعات لازم نیست آب را کنار بگذارید یا تمام نیاز خود را از طریق شیر تأمین کنید.
مزایا و محدودیت‌های نوشیدن شیر برای تأمین مایعات
شیر یک نوشیدنی مغذی است، اما مانند هر ماده غذایی دیگری باید در چارچوب نیازهای فردی مصرف شود. آشنایی با مزایا و محدودیت‌های آن کمک می‌کند انتخاب مناسب‌تری داشته باشید.
پروتئین، کلسیم و سایر مواد مغذی شیر
شیر منبع پروتئین باکیفیت و کلسیم است و بسته به نوع محصول، می‌تواند مقداری ویتامین B12، فسفر، پتاسیم و ویتامین D نیز فراهم کند. میزان ویتامین D به نوع شیر و غنی‌سازی آن بستگی دارد؛ بنابراین، همه انواع شیر از نظر ترکیبات یکسان نیستند.
پروتئین شیر در حفظ و ترمیم بافت‌های بدن نقش دارد و کلسیم برای سلامت استخوان‌ها و عملکرد طبیعی عضلات اهمیت دارد. این مواد مغذی می‌توانند مصرف شیر را در قالب یک رژیم غذایی متنوع ارزشمند کنند.
بااین‌حال، برای بهره‌مندی از این مواد مغذی، همه افراد الزاماً به شیر نیاز ندارند. سایر مواد غذایی نیز می‌توانند بخشی از این نیازها را تأمین کنند. برای آشنایی بیشتر با این موضوع، مقاله دروغ سفید: آیا مصرف شیر گاو در بزرگسالی برای انسان ضروری است؟ را بخوانید.
کالری و قند طبیعی شیر چه اهمیتی دارند؟
برخلاف آب ساده، شیر کالری دارد. میزان انرژی آن به مقدار چربی، نوع محصول و ترکیبات افزوده‌شده بستگی دارد. شیر کم‌چرب معمولاً کالری کمتری از شیر پرچرب دارد، اما هر دو می‌توانند پروتئین و کلسیم فراهم کنند.
قند طبیعی اصلی شیر گاو لاکتوز است. لاکتوز با شکر افزوده‌شده تفاوت دارد؛ بنابراین، نباید قند طبیعی شیر را با قند اضافه‌شده به نوشیدنی‌های شیرین یکسان در نظر گرفت. البته در شیرهای طعم‌دار، شیرکاکائوها و برخی محصولات آماده ممکن است شکر افزوده نیز وجود داشته باشد.
اگر هدف شما کنترل وزن یا محدودکردن کالری دریافتی است، بهتر است شیر را در مجموع برنامه غذایی خود محاسبه کنید. برای رفع تشنگی روزانه، آب انتخاب مناسبی است؛ در حالی که شیر می‌تواند علاوه بر مایعات، انرژی و مواد مغذی نیز فراهم کند.
چه کسانی باید در مصرف شیر احتیاط کنند؟
برخی افراد ممکن است پس از نوشیدن شیر دچار ناراحتی گوارشی شوند یا به دلایل پزشکی نیاز به محدودکردن مصرف آن داشته باشند. مهم‌ترین موارد عبارت‌اند از:
- افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز: ممکن است پس از مصرف شیر معمولی دچار نفخ، دل‌درد یا اسهال شوند. شیر بدون لاکتوز می‌تواند برای بسیاری از این افراد گزینه قابل تحمل‌تری باشد.
- افراد دارای حساسیت به پروتئین شیر: حساسیت به پروتئین شیر با عدم تحمل لاکتوز متفاوت است. این افراد باید از محصولات حاوی پروتئین شیر طبق توصیه پزشک پرهیز کنند؛ شیر بدون لاکتوز نیز لزوماً برای آن‌ها مناسب نیست.
- افرادی که کالری دریافتی خود را کنترل می‌کنند: بهتر است مقدار و نوع شیر را با نیاز انرژی روزانه هماهنگ کنند.
- افراد مبتلا به برخی بیماری‌های کلیوی یا قلبی: ممکن است لازم باشد میزان مایعات، پتاسیم یا فسفر دریافتی را طبق توصیه تیم درمان تنظیم کنند.
در صورت وجود بیماری زمینه‌ای یا محدودیت پزشکی، انتخاب نوشیدنی مناسب باید بر اساس شرایط فرد انجام شود. برای بیشتر افراد سالم، مصرف متعادل شیر در کنار آب و یک رژیم غذایی متنوع می‌تواند بخشی از الگوی تغذیه مناسب باشد.
چطور در طول روز از کم‌آبی بدن پیشگیری کنیم؟
برای حفظ تعادل آب بدن، بهتر است به‌جای نوشیدن حجم زیادی از مایعات در یک نوبت، در طول روز به‌طور منظم آب و نوشیدنی‌های مناسب مصرف کنید. در دسترس داشتن یک بطری آب، نوشیدن آب همراه وعده‌های غذایی و توجه بیشتر به نیاز بدن هنگام فعالیت بدنی می‌تواند به ایجاد این عادت کمک کند.
در هوای گرم ایران، به‌ویژه در تابستان یا هنگام فعالیت در فضای باز، میزان تعریق ممکن است افزایش پیدا کند. در چنین شرایطی بهتر است فعالیت شدید را در ساعات خنک‌تر انجام دهید، به‌طور منظم مایعات بنوشید و برای مدت طولانی در گرما بدون دسترسی به آب نمانید.
رنگ ادرار تا چه اندازه می‌تواند نشانه وضعیت آب بدن باشد؟
رنگ ادرار یکی از نشانه‌هایی است که می‌تواند به ارزیابی وضعیت آب بدن کمک کند. ادرار زرد کم‌رنگ معمولاً با دریافت مناسب مایعات سازگار است، در حالی که ادرار تیره‌تر ممکن است نشانه کمبود مایعات باشد. بااین‌حال، رنگ ادرار به‌تنهایی معیار قطعی نیست و می‌تواند تحت تأثیر بعضی داروها، مکمل‌ها، مواد غذایی و شرایط پزشکی قرار بگیرد.
احساس تشنگی، خشکی دهان، سردرد و کاهش حجم ادرار نیز ممکن است در کم‌آبی دیده شوند. در موارد شدیدتر، سرگیجه قابل توجه، گیجی، ضعف شدید یا ناتوانی در نگه‌داشتن مایعات نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است. نباید تنها بر اساس رنگ ادرار درباره وضعیت سلامت نتیجه‌گیری کرد.
نوشیدن مایعات در هوای گرم و هنگام ورزش
در زمان ورزش یا حضور طولانی در هوای گرم، نیاز بدن به مایعات ممکن است بیشتر شود. بهتر است پیش از شروع فعالیت به وضعیت آب بدن توجه کنید و در طول فعالیت، متناسب با شدت تعریق و شرایط محیطی مایعات بنوشید. پس از ورزش نیز باید مایعات ازدست‌رفته جبران شوند.
برای فعالیت‌های سبک و کوتاه، آب معمولاً کافی است. در تمرین‌های طولانی و شدید یا فعالیت‌هایی که با تعریق زیاد همراه‌اند، ممکن است جبران الکترولیت‌ها نیز اهمیت پیدا کند. انتخاب نوشیدنی باید بر اساس میزان تعریق، مدت فعالیت و نیاز فرد باشد، نه صرفاً بر اساس این تصور که یک نوشیدنی همیشه از دیگری بهتر است.
آیا می‌توان همه مایعات روزانه را یک‌باره نوشید؟
بهتر است دریافت مایعات در طول روز توزیع شود و فقط به یک نوبت محدود نباشد. نوشیدن حجم زیادی از آب در مدت کوتاه، به‌ویژه در شرایط خاص، می‌تواند خطرناک باشد؛ زیرا ممکن است تعادل سدیم خون را مختل کند.
برای بیشتر افراد، نوشیدن منظم آب در طول روز و افزایش متناسب دریافت مایعات در گرما یا هنگام ورزش، رویکردی عملی است. در عین حال، افرادی که پزشک برای آن‌ها محدودیت مایعات تعیین کرده است باید همان برنامه اختصاصی را دنبال کنند.
پرسش‌های متداول درباره آبرسانی بدن با شیر یا آب
آیا شیر جای آب را می‌گیرد؟
شیر در تأمین مایعات روزانه سهم دارد، اما بهتر است جایگزین کامل آب نشود. آب بدون کالری و قند است و برای رفع تشنگی روزمره انتخاب مناسبی به شمار می‌رود؛ شیر نیز علاوه بر مایعات، پروتئین و مواد مغذی دیگری فراهم می‌کند.
آیا نوشیدن شیر قبل از خواب به آبرسانی بدن کمک می‌کند؟
بله، آب موجود در شیر می‌تواند به تأمین مایعات کمک کند و مواد مغذی نیز در اختیار بدن قرار دهد. بااین‌حال، شواهدی وجود ندارد که نوشیدن شیر پیش از خواب برای همه افراد ضرورت داشته باشد یا به‌طور ویژه از آب مؤثرتر باشد. زمان مصرف شیر بیشتر به ترجیح فرد و نیازهای تغذیه‌ای او بستگی دارد.
برای رفع تشنگی بعد از پیاده‌روی شیر بهتر است یا آب؟
بعد از پیاده‌روی سبک، آب معمولاً برای جبران مایعات کافی است. اگر علاوه بر تشنگی احساس گرسنگی دارید، شیر می‌تواند یک میان‌وعده مغذی باشد و مقداری پروتئین و انرژی نیز فراهم کند. انتخاب مناسب به شدت فعالیت، میزان تعریق و نیاز غذایی شما بستگی دارد.
آیا شیر بدون لاکتوز هم به تأمین مایعات کمک می‌کند؟
بله. شیر بدون لاکتوز نیز آب دارد و می‌تواند به تأمین مایعات روزانه کمک کند. این نوع شیر برای بسیاری از افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز قابل تحمل‌تر است، اما از نظر پروتئین و بسیاری از مواد مغذی به شیر معمولی شباهت دارد. افراد دارای حساسیت به پروتئین شیر نباید تصور کنند که شیر بدون لاکتوز برای آن‌ها بی‌خطر است.
جمع‌بندی؛ آب و شیر چه جایگاهی در رژیم غذایی دارند؟
شیر و آب هر دو در تأمین مایعات بدن نقش دارند، اما کاربرد و ارزش تغذیه‌ای آن‌ها یکسان نیست. برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند که شیر می‌تواند در شرایط آزمایشگاهی و طی چند ساعت، به حفظ بیشتر مایعات در بدن کمک کند؛ بااین‌حال، شواهد موجود برای نتیجه‌گیری درباره برتری قطعی آن بر آب در زندگی روزمره کافی نیست.
برای رفع تشنگی روزانه، آب همچنان انتخاب اصلی و ساده‌ای است. شیر نیز می‌تواند در کنار آب، بخشی از نیاز بدن به مایعات را تأمین کند و مواد مغذی مهمی مانند پروتئین و کلسیم در اختیار بدن قرار دهد. پس از ورزش، به‌ویژه زمانی که به یک میان‌وعده مغذی نیاز دارید، شیر می‌تواند گزینه مناسبی باشد؛ اما پس از فعالیت سبک، معمولاً نیازی نیست آن را به آب ترجیح دهید.
بهترین رویکرد این است که در طول روز به‌طور منظم مایعات بنوشید، در هوای گرم و هنگام فعالیت بدنی به نیاز بیشتر بدن توجه کنید و شیر را متناسب با نیازهای تغذیه‌ای خود در رژیم غذایی قرار دهید. هدف، حذف یکی به نفع دیگری نیست؛ بلکه تأمین کافی مایعات و داشتن رژیم غذایی متعادل است.